सामाजिक सञ्जाल अहिले विचार, सूचना र मनोरञ्जन साझा गर्ने माध्यमसँगै आम्दानीको स्रोत पनि बनेको छ। युट्युब, फेसबुक, इन्स्टाग्राम, टिकटकजस्ता प्लेटफर्मले विज्ञापन, उपहार र सशुल्क सदस्यतामार्फत कमाउने सुविधा दिन्छन्।

तर फलोअर बढ्दैमा आम्दानी सुरु हुँदैन। प्रत्येक प्लेटफर्मका आफ्नै मापदण्ड छन्। फलोअर र भ्युजसँगै मौलिक सामग्री, खाताको अवस्था, नीतिको पालना र सम्बन्धित देशमा सुविधा उपलब्ध भए–नभएको विषयले पनि महत्त्व राख्छ।

युट्युब: विज्ञापनबाट आम्दानीका स्पष्ट मापदण्ड

युट्युब पार्टनर प्रोग्रामअन्तर्गत विज्ञापनबाट आम्दानी गर्न च्यानलमा कम्तीमा १,००० सब्सक्राइबर हुनुपर्छ। साथै, निम्न दुईमध्ये कुनै एउटा सर्त पूरा गर्नुपर्छ:

• पछिल्लो १२ महिनामा ४,००० घण्टा योग्य सार्वजनिक वाच टाइम, वा
• पछिल्लो ९० दिनमा १ करोड योग्य सार्वजनिक सर्ट्स भ्युज।

सर्ट्स फिडबाट प्राप्त वाच टाइम भने ४,००० घण्टाको मापदण्डमा गणना हुँदैन। च्यानलले युट्युबको समीक्षा पास गर्नुपर्ने, मोनेटाइजेसन नीति पालना गर्नुपर्ने, दुई चरणको प्रमाणीकरण सक्रिय गर्नुपर्ने र एडसेन्स खाता जोड्नुपर्ने हुन्छ।

केही देशमा ५०० सब्सक्राइबरबाटै दर्शकको आर्थिक सहयोग र केही सपिङ सुविधामा पहुँच पाउने व्यवस्था छ। यसका लागि पछिल्लो ९० दिनमा तीनवटा सार्वजनिक अपलोड तथा १२ महिनामा ३,००० घण्टा वाच टाइम वा ९० दिनमा ३० लाख सर्ट्स भ्युज चाहिन्छ। यसबाट विज्ञापन आम्दानी भने खुल्दैन। नेपालमा पूर्ण युट्युब पार्टनर प्रोग्राम उपलब्ध छ, तर ५०० सब्सक्राइबरको प्रारम्भिक सुविधा हालको देश सूचीमा छैन।

फेसबुक: कन्टेन्ट मोनेटाइजेसन र स्टार्सका फरक सर्त

फेसबुकको मुख्य कन्टेन्ट मोनेटाइजेसन कार्यक्रम हाल निमन्त्रणामा आधारित छ। निश्चित फलोअर वा भ्युज पुग्दैमा सबै खातामा यो सुविधा खुल्ने सार्वभौमिक सार्वजनिक मापदण्ड छैन। उपलब्ध भएमा Professional Dashboard → Monetization → Content Monetization मा गएर अवस्था हेर्न र रुचि दर्ता गर्न सकिन्छ।

फेसबुक स्टार्स भने दर्शकले पठाउने डिजिटल उपहारबाट कमाउने छुट्टै सुविधा हो। यसका लागि सामान्यतः लगातार ३० दिनसम्म कम्तीमा ५०० फलोअर, खाताधनीको उमेर १८ वर्ष वा माथि, योग्य देशमा बसोबास र मोनेटाइजेसन नीतिको पालना आवश्यक हुन्छ। योग्य पेज वा प्रोफेसनल मोडमा रहेको प्रोफाइल पनि चाहिन्छ। स्टार्सबाट हुने आम्दानी दर्शकले उपहार पठाएमा मात्र प्राप्त हुन्छ।

इन्स्टाग्राम: गिफ्ट्स र सशुल्क सदस्यता

इन्स्टाग्रामको रिल्समा गिफ्ट्स प्राप्त गर्न सामान्यतः ५०० फलोअर, प्रोफेसनल खाता, १८ वर्ष वा माथिको उमेर र सुविधा उपलब्ध देशमा बसोबास आवश्यक हुन्छ। भुक्तानी विवरण पूरा गर्नुका साथै मोनेटाइजेसन नीति पनि पालना गर्नुपर्छ।

सशुल्क सदस्यता अर्थात् Subscriptions का लागि सामान्यतः १०,००० फलोअर चाहिन्छ। यसमा पनि उमेर, खाताको प्रकार, नीति र देशअनुसार उपलब्धताको सर्त लागू हुन्छ। नेपालबाट प्रयोग गर्ने सर्जकले आफ्नो प्रोफेसनल ड्यासबोर्डमा सुविधा उपलब्ध छ कि छैन भनेर जाँच गर्नुपर्छ।

टिकटक: क्रिएटर रिवार्ड्समा देशको योग्यता महत्त्वपूर्ण

टिकटकको Creator Rewards Program मा सहभागी हुन कम्तीमा १०,००० फलोअर र पछिल्लो ३० दिनमा १ लाख भिडियो भ्युज आवश्यक पर्छ। सामान्यतः सर्जकको उमेर १८ वर्ष वा माथि हुनुपर्ने र व्यक्तिगत खाता राम्रो अवस्थामा रहेको हुनुपर्ने सर्त छ। आम्दानीका लागि योग्य भिडियो मौलिक र कम्तीमा एक मिनेट लामो हुनुपर्छ।

नेपाल हाल यो कार्यक्रम उपलब्ध रहेको सार्वजनिक रूपमा पुष्टि भएका देशहरूको सूचीमा छैन। त्यसैले फलोअर र भ्युजको मापदण्ड पूरा गर्दैमा नेपालमा रहेको खाताले कार्यक्रममा प्रवेश पाउँदैन। अन्य आम्दानी सुविधाका नियम भने छुट्टै हुन्छन्।

एक्स: प्रमाणित फलोअर र योग्य इम्प्रेसन

एक्सको Original Content Rewards कार्यक्रममा कम्तीमा ५०० प्रमाणित फलोअर र पछिल्लो ९० दिनमा प्रमाणित प्रयोगकर्ताबाट होम टाइमलाइनमा ५ लाख इम्प्रेसन आवश्यक हुन्छ। रिप्लाइमा आएका इम्प्रेसन यसमा गणना हुँदैनन्।

सर्जकको उमेर १८ वर्ष वा माथि हुनुपर्ने, योग्य सशुल्क सदस्यता लिएको हुनुपर्ने, मौलिक सामग्री प्रकाशन गर्नुपर्ने र कार्यक्रम उपलब्ध देशमा बसोबास गरेको हुनुपर्ने सर्त पनि छन्। नेपालको नाम हाल यसको देश सूचीमा छैन।

स्न्यापच्याट: स्थापित सर्जकका लागि निमन्त्रणामा आधारित सुविधा

स्न्यापच्याटको मोनेटाइजेसन कार्यक्रममा कम्तीमा ५०,००० फलोअर र पछिल्लो २८ दिनमा १५,००० घण्टा वाच टाइम आवश्यक हुन्छ। यसमध्ये कम्तीमा ३,००० घण्टा स्पटलाइटबाट आएको हुनुपर्छ।

साथै, स्न्याप स्टार मान्यता, योग्य देशमा बसोबास तथा उमेर र सामग्रीसम्बन्धी सर्त पूरा गर्नुपर्छ। यी मापदण्ड पूरा गरेपछि पनि निमन्त्रणा आउने निश्चित हुँदैन।

सर्जकले ध्यान दिनुपर्ने कुरा

फलोअर र भ्युज मोनेटाइजेसनको प्रारम्भिक आधार मात्र हुन्। नियमित आम्दानीका लागि मौलिक सामग्री, प्रतिलिपि अधिकारको सम्मान, नीतिको पालना र सही भुक्तानी विवरण आवश्यक हुन्छ।

नेपालका सर्जकले विशेषगरी आफ्नो देशमा कुन सुविधा उपलब्ध छ भन्ने बुझेर लक्ष्य तय गर्नुपर्छ। प्लेटफर्मका नियम र देशगत उपलब्धता परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले सम्बन्धित खाताको मोनेटाइजेसन ड्यासबोर्ड नियमित रूपमा जाँच गर्नु उपयोगी हुन्छ।